Stichting Vogelrampenfonds

Vogelhospitaal Haarlem

OLIESLACHTOFFERS:
 
Zee- en watervogels zijn voortreffelijk aangepast aan hun levenswijze. Hun verenkleed is waterdicht en zorgt ook voor
goede isolatie, zodat zij ook bij grote koude hun lichaamstemperatuur op peil kunnen houden. De vogels besteden dan
ook veel tijd aan het in goede conditie houden van hun verenkleed door te poetsen en in te smeren met de afscheiding
uit hun stuitklier. Deze isolatie gaat echter verloren indien het verenkleed verontreinigd raakt.

Het meest bekend is verontreiniging met stookolie e.d., maar ook plantaardige of dierlijke oliën hebben dezelfde werking.
Hierdoor kleven de veren aan elkaar en verliest het verenkleed zijn isolerende werking en zijn waterdichtheid. Het koude
water dringt tot op de huid en de vogel zal meer energie moeten gebruiken om warm te blijven.
Tegelijkertijd is hij minder of niet in staat om nog voedsel te vangen en hierdoor verzwakt de vogel snel. Hij zal proberen
zijn verenkleed schoon te maken en krijgt daarbij de giftige olie binnen, die inwendig voor de nodige schade kan zorgen.
Het gevolg van dit alles kan uitmonden in onderkoeling, ondervoeding, longontsteking en uiteindelijk in verdrinking.

WAT TE DOEN ALS U EEN OLIESLACHTOFFER VINDT:
 
Als u op het strand een olieslachtoffer ziet, probeer dan tussen de vogel en de zee te komen. Pak hem op door met
beide handen, zo dicht mogelijk bij de kop, de vleugels te omvatten, nooit bij een poot of vleugel optillen. U kunt
eventueel proberen bij een strandtent een kartonnen doos te krijgen, waar u de vogel in kunt zetten. U kunt hem dan
bij het Vogelhospitaal afgeven. Na sluitingstijd kunt u de dierenambulance bellen.
 
U kunt de vogel natuurlijk ook naar een ander kustasiel brengen. Wilt u weten of er een kustasiel bij u in de buurt is,
kijk dan even in de adressenlijst op deze site.

BEHANDELING :
 
Het reinigen van olieslachtoffers is een specialistisch werkje, dat in een daarvoor uitgerust vogelasiel zal moeten
gebeuren. Het zelf proberen is zinloos en zorgt alleen voor nodeloos lijden bij de vogels.

De behandeling van de vogels bestaat uit twee gedeelten:
 
1). Het verwijderen van olie die de vogel bij zijn schoonmaakpogingen middels poetsen heeft binnengekregen en het
     bestrijden van ziektes, die hij heeft opgelopen in zijn verzwakte conditie.
     Te denken valt hierbij aan longontsteking en worminfecties.
 
2). Het reinigen van het verenkleed. Hiervoor zijn speciale reinigingsmiddelen bij het asiel aanwezig. Niet iedere zeep
      is geschikt. Sommige soorten zeep tasten de stuitklier aan, waardoor de vogel zich nooit meer waterdicht kan
      poetsen. Na het wassen gaat de vogel in een “droogkooi” en daarna moet de vogel in een bassin met stromend
      water zelf zijn verenkleed verder waterdicht poetsen.

STICHTING OLIEVOGELOPVANG NEDERLAND (S.O.N.)

Op 15 februari 2008 werd de Stichting Olievogelopvang Nederland opgericht. Deze nieuwe stichting is een initiatief van de grote vogelkustasielen in
Nederland (Vogelasiel De Mikke in Middelburg, Vogelklas Karel Schot in Rotterdam, Vogelhospitaal Haarlem, Ecomare op Texel, Vogelasiel De Fûgelpits
In Moddergat) en bevordert samenwerking bij de opvang van olievogels in Nederland, met name bij olierampen. Ook gaat SON zorgen voor het opleiden
van mensen die inzetbaar zijn bij een grote olieramp, in Nederland of daarbuiten.

SON wordt het gezamenlijke aanspreekpunt voor het Ministerie van Verkeer en Waterstaat bij de nationale olierampenbestrijding. Bij een olieramp op zee,
zoals die met de Erika (Frankrijk, 1999), Tricolor (Frankrijk/België, 2003), kunnen echter in korte tijd duizenden vogels het slachtoffer worden die niet door
een enkel kustasiel alleen kunnen worden opgevangen. Omdat een dergelijk incident ook in Nederland niet ondenkbaar is, is een gezamenlijke landelijke en
zelfs internationale aanpak nodig. In het geval van grote aantallen olieslachtoffers zal de stichting samen met het Ministerie zorgen voor een effectieve
bestrijding, onder meer via het oprichten van een tijdelijk opvangcentrum voor vogels. Hiervoor is door het Ministerie onlangs een nationaal interventieplan
opgesteld waarin de benutting van de unieke expertise van de samenwerkende kustasielen centraal staat.